راهنمای استخراج بیت کوین (آشنایی با مفاهیم کلیدی و شیوه انجام کار در ایران)


شنبه 15 خرداد 1400

استخراج بیت کوین به عنوان یکی از راه‌های کسب درآمد از دنیای ارزهای دیجیتال از محبوبیت روزافزونی برخوردار است. در این مقاله ابتدا مفهوم ماینینگ بیت کوین مطرح خواهد شد و سپس به آموزش گام به گام استخراج این ارز دیجیتال محبوب و همچنین وضعیت بررسی سودآوری و قانون‌گذاری آن در ایران می‌پردازیم.

استخراج بیت کوین چیست؟

به زبان ساده استخراج یا ماینینگ ارز دیجیتال فرآیندی است که طی آن تراکنش‌های بیت کوین در دفترکل عمومی این ارز که همان بلاک چین نامیده می‌شود ثبت می‌شوند و در مقابل آن مقداری بیت کوین جدید به مشارکت کنندگان برای تایید تراکنش پرداخت می شود.

علاوه بر این، یکی دیگر از کاربردهای ماینینگ بیت کوین و یا هر ارز دیجیتال دیگری تشخیص تراکنش‌های قانونی و درست بیت کوین از تراکنش‌های غیرقانونی یا اشتباهی است که به دنبال حملات دوباره خرج کردن (Double Spending) هستند.

در واقع، ماینرها با تایید تراکنش‌های شبکه و اطمینان از قانونی بودن تک تک آن‌ها، خدمات ارزنده‌ای را به جامعه بیت کوین ارائه می‌دهند. اما آیا آن‌ها بدون مزد و پاداش این کار را می‌کنند؟ پاسخ منفی است. در واقع به همین فرآیند گرفتن پاداش، نام استخراج را می گذارند.

 

هش در استخراج بیت کوین چیست؟

الگوریتم اثبات کار بیت کوین بر مبنای SHA-256 است. با استفاده از این الگوریتم، استخراج کنندگان مسائل پیچیده ریاضی را برای اضافه کردن بلاک ها به بلاک چین، حل می کنند. بلاک های بیت کوین، با تایید هش ها بر اساس قرعه کشی، اضافه می شوند.

هر زمانی که تراکنش‌های جدید درون یک بلاک قرار گرفتند و به اصطلاح آن بلاک بسته شد، به معنی آن است که هش آنان به درستی محاسبه شده است و ماینرها پاداش دریافت می‌کنند. برای افزودن یک بلاک جدید به بلاک چین، باید با توجه به هش تراکنش‌هایی که در آن بلاک قرار می‌گیرند و همچنین هش بلاک پیشین، هش بلاک جدید را محاسبه کنند.

 
بلاکچین بیت کوین
ماینرهای بیت کوین سه وظیفه مهم تایید تراکنش‌ها، استخراج بلاک جدید و عرضه بیت کوین را در بلاک چین به عهده دارند.

به بیانی ساده، هش در واقع با اعمال فرمول‌های پیچیده ریاضی بر اطلاعات و داده‌های موجود محاسبه می‌شود. چیزی که در نهایت تولید می‌شود، رشته‌ای از اعداد و حروف است که دارای طول ثابتی است. شما به ازای هر داده و با هر اندازه‌ای که به تابع هش وارد کنید، هش با طول ثابت اما مقادیر متفاوت دریافت می‌کنید.

استخراج‌کنندگان با استفاده از دستگاه‌های قدرتمندی که ماینر نام دارند و توانایی انجام محاسبات با سرعت بالایی دارند به رقابت با یکدیگر می‌پردازند. هر ماینری که پیش از دیگران به هش بلاک را به درستی محاسبه کند، پاداش استخراج را دریافت می‌کند.

هاوینگ در استخراج بیت کوین:

از تاریخ 23 اردیبهشت سال 99 این پاداش برابر با 6.25 واحد بیت کوین به ازای هر بلاک است. این پرداخت که به آن "پاداش بلاک" (Block نیز گفته می‌شود، هر 4 سال یک‌بار و پس ازاستخراج هر 210,000 بلاک نصف می‌شود که به آن "هاوینگ " (Halving) می‌گویند.

موجودی بیت کوین محدود به 21 میلیون واحد است که تاکنون 18 میلیون و 400 هزار واحد آن توسط ماینرها آزاد شده است. ساتوشی ناکاماتو(Satoshi Nakamoto)، خالق ناشناس بیت کوین، با در نظر گرفتن چنین اقدامی در پروتکل بیت کوین، باعث کنترل عرضه و تقاضای بیت کوین و کنترل تورم این ارز شده است.

سختی شبکه چیست:

شاید این سوال برای شما پیش بیاید که با توجه به نرخ هش بالای دستگاه‌های ماینر امروزی، محاسبه هش بلاک نباید خیلی سخت باشد و می‌توان هر چند ثانیه یک بار یک بلاک استخراج کرد. اما واقعیت به این صورت نیست. مفهمومی تحت عنوان "سختی استخراج" (Mining Difficulty) برای کنترل سرعت استخراج تعریف شده است. سختی استخراج پارامتری است که تعیین می‌کند که محاسبه درست هش یک بلاک تا چه اندازه سخت باشد. این رقم پس از استخراج هر 2016 بلاک تغییر می‌کند تا استخراج هر بلاک جدید در بلاک چین بیت کوین به طور میانگین 10 دقیه به طول بیانجامد.

مکانیسم اجماعی که ساتوشی ناکاماتو برای بیت کوین در نظر گرفته است، اثبات کار (Proof of Work) است. اثبات کار در واقع یک اقدام اقتصادی است که با توجه به آن کاربران توان محاسباتی خود را در اختیار شبکه قرار می‌دهند و به نسبت مشارکت خود پاداش دریافت می‌کنند. این مکانیسم موجبه نامتمرکز بودن شبکه بیت کوین شده است، که یکی از ویژگی‌های برجسته ارزهای دیجیتال نسبت به ارزهای فیات است.

چگونه تجهیزات استخراج خود را انتخاب کنیم؟

هنگام ورود و سرمایه‌گذاری در صنعت استخراج باید در انتخاب تجهیزات سخت‌افزاری فاکتورهای مختلفی را بررسی کرد و با دید باز اقدام به تهیه ماینر نمود. در ادامه چند نمونه از تاثیرگذارترین این پارامترها را بررسی خواهیم کرد.

نرخ هش:

نرخ هش در واقع تعداد محاسباتی است که دستگاه شما در هر ثانیه می‌تواند انجام دهد. نرخ هش از این رو اهمیت پیدا می‌کند که هر چه نرخ هش بیشتری در اختیار داشته باشید، شانس شما برای حل مساله ریاضی و پیدا کردن هش بلاک افزایش می‌یابد و در نتیجه دریافت پاداش افزایش می‌یابد.

نرخ هش را با معیارهایی همچون مگاهش بر ثانیه (MH/s)، گیگاهش بر ثانیه (GH/s) و یا تراهش بر ثانیه (TH/s) اندازه می‌گیرند. به عنوان مثال جدیدترین دستگاه‌های استخراج ای‌سیک در بازار دارای نرخ هشی معادل با 110 تراهش بر ثانیه است.

مصرف انرژی:

علاوه بر هزینه خرید دستگاه، چیزی که هرگز نباید از آن غافل شوید هزینه برق مصرفی است. هر چه قدرت ماینر شما بیشتر باشد، به همان نسبت مصرف برق شما نیز بیشتر خواهد بود. طبیعتا شما به دنبال این نیستید که تمام درآمد خود را صرف پرداخت قبض برق کنید. مصرف انرژی ماینرها اصولا در اطلاعات آن‌ها به صورت وات (Watt) ثبت شده است.

نرخ هش و هزینه برق مصرفی دو عامل مهم انتخاب دستگاه ماینر است.
نرخ هش و هزینه برق مصرفی دو عامل مهم در انتخاب دستگاه ماینر است.

برای این‌که بدانید ماینر مورد نظر شما به ازای هر وات مصرفی چند هش تولید می‌کند، کافی است نرخ هش دستگاه خود را بر میزان مصرف برق آن تقسیم کنید. به عنوان مثال اگر نرخ هش سخت‌افزاری 4,500 MH/s باشد و به توان مصرفی آن نیز 32 وات، آنگاه این ماینر 140,625 MH/s به ازای هر وات ایجاد می‌کند.

با نگاهی به قبض برق خود و یا استفاده از ماشین‌حساب‌های استخراج می‌توانید محاسبه کنید که هزینه برق شما در صورت استفاده از این دستگاه‌ها چقدر خواهد بود.
علاوه بر این نباید بر هزینه اینترنت و همچنین سیستم تهویه و خنک‌کننده نیز چشم پوشید.

چگونه بیت کوین استخراج کنم؟

با فرض این‌که تا اینجای کار دید مختصری در رابطه با مفهوم استخراج بیت کوین پیدا کرده‌اید، در ادامه به توضیح گام به گام مراحل استخراج بیت کوین می‌پردازیم.

خرید ماینر:

قدم اول برای استخراج بیت کوین تهیه ریگ ماینیگ و یا ماینر ای‌سیک است. اگر چه در ابتدای ظهور بیت کوین استخراج‌کنندگان از کامپیوترهای خانگی معمولی و کمی بعد کارت گرافیک برای ماین بیت کوین استفاده می‌کردند، اما امرزوه با به‌کارگیری این ابزار بیت کوینی به دست نخواهید آورد.

در حال حاضر بیت کوین‌ها با ابزار مخصوصی که تنها برای استخراج این ارز و یا سایر ارزهای دیجیتال تولید می شوند ماین می‌شود. این ابزار خاص ای‌سیک یا همان مدار مجتمع با کاربرد خاص است، که سرعت پردازش بالاتر و مصرف انرژی پایین‌تری دارد. قیمت این دستگاه‌ها زیاد است اما سرعت آن‌ها شگفت‌آور است و اصولا بازگشت سرمایه مناسبی دارند.

خرید ماینر بیت کوین
قدم اول برای استخراج بیت کوین تهیه ریگ ماینیگ و یا ماینر ای‌سیک است.

شما می‌توانید این ماینرها را به صورت دست دوم و یا حتی نو در ایران و از سرویس‌هایی که خدماتی این چنینی ارائه می‌دهند تهیه کنید. پیشنهاد می‌کنیم که پیش از خرید با مراجعه به وب‌سایت asicminervalue و خواندن اطلاعات و نظراتی که برای هر ماینر نوشتند و مقایسه آن‌ها با یکدیگر سودآورترین و مناسب‌ترین دستگاه را انتخاب کنید. معیار انتخاب خود را تنها بر روی قیمت ماینر قرار ندهید و بر روی مجموعه قیمت، عملکرد و مصرف تمرکز کنید. به عبارت دیگر بهترین ماینر، کارآمدترین آن است.

پیش از راه‌اندازی سیستم استخراج خود، باید به مکانی که قرار است ماینر خود را درآن قرار دهید فکر کنید. چرا که ماینرها با سر و صدای بسیار زیادی کار می‌کنند و همچنین حرارت زیادی را در حین روشن بودن و کار کردن ایجاد می‌کنند. علاوه بر این اتصال برق شما باید پاسخ‌گوی مصرف انرژی این دستگاه باشد.

یک کیف پول بیت کوین برای خود تهیه کنید

گام مهم بعدی داشتن یک کیف پول بیت کوین است. جایی که مزد و پاداش شما برای مشارکت در شبکه، تایید تراکنش‌ها و استخراج بیت کوین‌های جدید برایتان واریز می‌شود. کیف‌پول بیت کوین این امکان را برای شما فراهم می‌کند تا دارایی خود را مدیریت کنید و آن‌ها را محفوظ نگه دارید.

هر آدرس بیت کوین یک کلید عمومی و یک کلید خصوصی مطابق با آن دارد. کلید عمومی ترکیب منحصر به فردی از کاراکترهاست. به عنوان مثال به شکل زیر:

18ukxpD1eqnVjux13ehEz8r4d8py1dSdzw

کلید عمومی همانند شماره حساب بانکی است. بنابراین اگر قرار است از کسی بیت کوین دریافت کنید باید کلید عمومی خود رابه او اعلام کنید. هر آدرس بیت کوین عمومی اما ناشناس است و هر کسی می‌تواند تاریخچه تراکنش‌های آن آدرس را پیگیری کند.

در مقابل کلید خصوصی باید امن و مخفی نگه داشته شود. چرا که از کلید خصوصی برای خرج کردن و یا ارسال بیت کوین به آدرس دیگر استفاده می‌شود. اگر شما کلید خصوصی خود را گم کنید، در واقع شما تمام دارایی خود را از دست داده‌اید.

انواع مختلفی از کیف پول‌های دیجیتال وجود دارند از کیف پول‌های آنلاین مانند کیف پول موبایل و تحت وب تا کیف پول‌های افلاین و یا سرد مانند والت سخت‌افزاری و کاغذی. هر کیف پول مزایا و معایب خود را دارد و از منظر امنیت، راحتی در استفاده و در دسترس بودن با یکدیگر متفاوتند.

شاید برای شروع کیف پول‌های دسکتاپ گزینه مناسبی باشند. برخی از کیف پول‌ها مانند بیت کوین کور (Bitcoin Core) تنها از بیت کوین پشتیبانی می‌کنند و برخی دیگر مانند اکسودوس (Exodus) به طور همزمان از چند ارز پشتیبانی می‌کنند.

پیوستن به استخر استخراج:

حتی با وجود داشتن بهترین ای‌سیک ماینر نیز استخراج بیت کوین به صورت شخصی تقریبا غیرممکن است. واضح است که یک داستگاه تنها توانایی رقابت با فارم‌های استخراج بزرگی که در نقاط مختلف دنیا وجود دارند را ندارد. اما اصلا نگران نباشید! مسلما فعالان این حوزه راه‌حلی برای این مشکل پیدا کرده‌اند و آن چیزی نیست جز همکاری ماینرهای مختلف با یکدیگر که به اصطلاح "استخر استخراج" نامیده می‌شود.

استخراج‌کنندگان در اقصی نقاط جهان با اشتراک گذاشتن قدرت پردازش دستگاه‌های خود در یک گروه به استخراج می‌پردازند. زمانی که بیت‌کوین‌ها استخراج شدند، پاداش را بین یکدیگر و متناسب با توانی که در اختیار گروه قرار دادند تقسیم می‌کنند. شاید درآمد عضویت در استخر کمتر باشد اما همیشگی است. شما باید در ازای عضویت در این استخرها به گردانندگان و اپراتور آن‌ها کارمزدی بین 0 تا 2 درصد پرداخت کنید.

استخر استخراج بیت کوین
بدون پیوستن به استخر استخراج، شما درآمد کمی خواهید داشت یا عملا درآمدی ندارید.

از میان بسیاری از استخرهایی که در حال ارائه خدمات به ماینرها هستند شما می‌توانید یکی را انتخاب کنید. بهتر است پیش از انتخاب استخر استخراج آن‌ها را با یکدیگر از منظر اعتبار، سایز، میزان کارمزد دریافتی و همچنین نحوه تصفیه حساب مقایسه کنید.

به محض این‌که استخر مورد نظر خود را برگزیدید، در وب‌سایت آن برای خود حساب کاربری بسازید و در آن ثبت نام کنید. پس از آن شما یک ID برای ماینر خود دریافت خواهید کرد و اجازه فعالیت در آن استخر را خواهید داشت.

اف‌2پول(F2Pool)، پولین (Poolin)، اسلاش‌پول (Slush Pool) و آنت‌پول (AntPool) چند نمونه از شناخته‌شده‌ترین استخرهای استخراج بیت کوین هستند. لازم به ذکر است که برخی از این استخرها دسترسی ایرانیان را به خدمات خود را محدود کرده‌اند.

نرم‌افزار ماینینگ را روی کامپیوتر خود نصب کنید.

حالا که شما سخت‌افزار استخراج و کیف پول بیت کوین دارید و یک استخر استخراج نیز انتخاب کرده‌اید، نوبت به نصب یک کلاینت بر روی کامپیوترتان رسیده است. این نرم‌افزار در واقع شما را به بلاک چین و شبکه بیت کوین متصل می‌کند. نرم‌افزارهای استخراج، داده‌ها و تراکنش‌ها را به ماینرها تحویل می‌دهند، نتایج را از آن‌ها دریافت می‌کنند و درنهایت تمام این اطلاعات را به بلاک چین اضافه می‌کنند. علاوه بر این، فعالیت ماینرها را رصد می‌کنند و آمارهای اساسی مانند دما، نرخ هش و سرعت متوسط استخراج را نشان می‌دهند.

به طور کل، نرم‌افزار و برنامه‌های رایگان زیادی برای استخراج بیت کوین وجود دارد. برنامه‌های شناخته‌شده و خوب تقریبا روی تمامی سیستم عامل‌ها قابل اجرا هستند و هر کدام از آن‌ها مزایا و معایب خاص خود را دارند. لازم به ذکر است که برخی استخرهای استخراج نرم‌افزار اختصاصی خود را دارند.

می‌توان از سی‌جی‌ماینر (CGminer)، مولتی‌ماینر (MultiMiner)، بیت ماینر(BitMinter)، ایزی ماینر(EasyMiner) و بی‌اف‌جی ماینر (BFGminer) به عنوان چند نمونه از نرم‌افزارهای استخراج بیت کوین نام برد.

استخراج بیت کوین را آغاز کنید!

حالا شما می‌توانید استخراج را آغاز کنید و بیت کوین به دست بیاورید. دستگاه ماینر خود را به برق وصل کنید، آن را به کامپیوتر خود متصل کنید و نرم‌افزار استخراج را نصب کنید. در نرم‌افزار استخراج بخشی که مربوط به اطلاعات کیف پول و استخر شما است را پر کنید، دستگاه را انتخاب کنید و ماینینگ را شروع کنید.

یک توصیه از تیم مانکس724 به ماینرهای تازه کار: اگر می‌خواهید که فعالیت شما سودآور باشد همیشه اخبار روز دنیای ارزهای دیجیتال را پیگیری کنید. این صنعت به شدت تحت تاثیر اخبار و اتفاقاتی است که پیرامون آن اتفاق می‌افتد و شما باید مدام به روز باشید.

سودآوری استخراج بیت کوین در ایران

استخراج بیت کوین از سرگرمی اولین علاقه‌مندان این ارز دیجیتال که با استفاده از کامپیوترهای خود به ماینینگ آن می‌پرداختند به یک سرمایه‌گذاری تمام عیار در سطح جهانی تبدیل شده است. بیت کوینی که آسان به دست می‌آمد مدت‌ها پیش استخراج شد و استخراج آن‌چه باقی‌مانده است درست همانند بیرون آوردن طلا از زیر چندین تن سنگ است.

علاوه بر این، رشد روز افزون قیمت بیت کوین باعث جذب تعداد عموم مردم و همچنین شرکت‌های بزرگ شده و بسیاری به استخراج روی آوردند.

روی کاغذ استخراج بیت کوین برای همه ممکن است، اما در عمل تنها کسانی که از دستگاه‌های با توان بالا و تخصصی برخوردارند سود کسب خواهند کرد. استخرهای کوچک و ماینرهای شخصی نه تنها درآمدی نخواهند داشت بلکه باید پولی نیز از جیب برای هزینه برق بپردازند. بنابراین اگر به برق ارزان قیمت دسترسی دارید و به یک استخر معتبر و بزرگ می‌پیوندید می‌توانید روی درآمد خود از ماینینگ حساب کنید.

استخراج بیت کوین در ایران
استخراج بیت کوین در ایران با دریافت مجوز بلامانع است.

با توجه به اعلام وزارت اقتصاد در تابستان سال 98، تعرفه برق برای فارم‌های استخراج بیت کوین برابر با نرخ برق صادراتی محاسبه خواهد شد. قیمت برق برای استخراج کنندگان ارز دیجیتال 17 برابر شده و به ازای هر کیلووات به طور متوسط 965 تومان تعیین شده است. البته این رقم میانگین چیزی است که وزارت اقتصاد اعلام کرده است. از ابتدای خرداد تا انتهای شهریور قیمت برق به ازای هر کیلووات برابر با 1930 تومان و در دیگر ایام سال برابر با 482 تومان اعلام شده است. با توجه به نوع دستگاه خود و با یک حساب و کتاب ساده می‌توانید میزان سودآوری خود را محاسبه کنید.

قانون‌گذاری استخراج بیت کوین در ایران

مرداد ماه سال 98، آیین‌نامه ماینینگ ارزهای دیجیتال در ایران توسط معاون اول رئیس جمهور ابلاغ شد. بر اساس این آیین‌نامه استخراج ارزهای دیجیتال تنها با اخذ مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است.

تعرفه برق متقاضیان استخراج ارزهای دیجیتال با قیمت متوسط ریالی برق صادراتی محاسبه و اعمال خواهد شد.
استقرار واحدهای ماینینگ ارزهای دیجیتال شامل محدودیت محدوده 120 کیلومتری شهر تهران، 50 کیلومتری شهر اصفهان و 30 کیلومتری مراکز سایر استان‌ها نمی‌باشد. علاوه بر این، استفاده از ارزهای دیجیتال در مبادلات داخل کشور مجاز نیست.